JAK ZABEZPIECZYĆ DOSTĘP DO PIENIĘDZY NA RACHUNKACH BANKOWYCH PO ŚMIERCI?

Dostęp do środków na rachunku bankowym po śmierci bliskiej osoby może stanowić duże wyzwanie. Banki są zobowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących dziedziczenia, co oznacza, że środki mogą być wypłacone dopiero po spełnieniu określonych formalności. Istnieją jednak sposoby, by odpowiednio wcześnie zabezpieczyć dostęp do pieniędzy, zarówno w sytuacji utraty zdolności do zarządzania finansami, jak i po śmierci.

Pełnomocnictwo do rachunku bankowego

Jednym z podstawowych sposobów na zapewnienie dostępu do rachunku bankowego w razie nagłej utraty zdolności do zarządzania finansami jest ustanowienie pełnomocnika. Pełnomocnik to osoba, która może dokonywać operacji bankowych w imieniu właściciela rachunku. Aby nadać komuś takie uprawnienia zazwyczaj należy udać się do banku i podpisać odpowiednie dokumenty.

Pełnomocnictwo może być szczególnie ważne dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (JDG). W przypadku nagłej niezdolności do wykonywania czynności brak dostępu do konta może sparaliżować funkcjonowanie firmy, uniemożliwiając regulowanie zobowiązań, takich jak podatki, składki ZUS czy wynagrodzenia pracowników.

Jeśli posiadamy polisę na życie, która obejmuje np. wypłatę odszkodowania za pobyt w szpitalu, brak pełnomocnika może uniemożliwić złożenie wniosku o wypłatę tych środków. Warto wyznaczyć dodatkowego pełnomocnika, który będzie mógł ubiegać się o wypłatę i pokryć koszty leczenia oraz inne nieprzewidziane wydatki.

Wspólny rachunek bankowy

Innym sposobem zabezpieczenia dostępu do środków jest założenie wspólnego rachunku bankowego. Współwłaściciel rachunku ma automatycznie prawo do dysponowania środkami, nawet w przypadku śmierci drugiego posiadacza konta. Jest to szczególnie przydatne dla małżonków, którzy dzięki temu mogą uniknąć problemów z dostępem do pieniędzy na bieżące wydatki.

Bez współposiadania takich rachunków może się okazać, że nie mamy dostępu do własnych pieniędzy, które są np. u małżonka, a stanowią naszą wspólność majątkową. Bank nie udzieli dostępu do konta, jeżeli nie jesteśmy pełnomocnikiem ani nie mamy innych tytułów. 

Dyspozycja na wypadek śmierci

Polskie prawo bankowe umożliwia klientom banków złożenie tzw. dyspozycji na wypadek śmierci. Dokument ten pozwala wskazać osoby, które po śmierci właściciela rachunku otrzymają określoną kwotę pieniędzy (do maksymalnej wysokości 20-krotności miesięcznego wynagrodzenia dla przedsiębiorcy bez wypłaty zysku, które jest ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego). Aktualnie byłaby to kwota około 160 000 zł. 

Kluczową zaletą tej dyspozycji jest to, że nie wymaga ona poświadczenia dziedziczenia ani aktu notarialnego potwierdzającego nabycie spadku. Oznacza to, że już następnego dnia po śmierci można wypłacić zgromadzone środki, co stanowi duże ułatwienie, zwłaszcza gdy pilnie potrzebujemy tych funduszy – na przykład po stracie współmałżonka, na którego rachunku znajdowały się oszczędności. Dzięki tej dyspozycji mamy możliwość szybkiego dostępu do pieniędzy, bez konieczności czekania nawet kilkunastu miesięcy na formalne uregulowanie spraw spadkowych.

Pokrycie kosztów pogrzebu

Jeśli nie została złożona dyspozycja na wypadek śmierci, możliwe jest pokrycie kosztów pogrzebu, zakupu trumny itp. ze środków zmarłego. Osoba, która poniosła te wydatki (niekoniecznie musi to być spadkobierca), może przedstawić bankowi rachunki lub faktury za usługi pogrzebowe i otrzymać zwrot kosztów do wysokości środków na rachunku.

Uwaga! Księża również wystawiają zaświadczenia i nie jest to nic nadzwyczajnego, więc warto zapytać również o to zaświadczenie w momencie kiedy uiszczamy opłatę do kościołów.

Zarząd sukcesyjny dla przedsiębiorców

W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej warto rozważyć powołanie zarządcy sukcesyjnego. Zarząd sukcesyjny pozwala na kontynuowanie prowadzenia firmy po śmierci właściciela. Osoba powołana na to stanowisko uzyskuje prawo do zarządzania rachunkiem firmowym, co umożliwia dalsze regulowanie zobowiązań firmy. Zarządcę sukcesyjnego można ustanowić w CEIDG, a jego uprawnienia są aktywowane natychmiast po zarejestrowaniu aktu zgonu.

Warto pamiętać, że do jednoosobowej działalności gospodarczej można powołać prokurenta, który w przypadku naszej śmierci automatycznie stanie się zarządcą sukcesyjnym. Jest to pewna forma pełnomocnictwa, ponieważ zarządca sukcesyjny nie przejmuje własności firmy – pełni jedynie funkcję przedstawiciela. Może to być dowolna osoba, np. pracownik, który będzie zarządzał firmą w imieniu spadkobierców, nie czerpiąc z niej osobistych korzyści. Oczywiście można przewidzieć dla niego wynagrodzenie, jak w przypadku każdego pełnomocnika.

Czego nie robić po śmierci bliskiej osoby?

Należy pamiętać, że wypłata pieniędzy z rachunku bankowego zmarłej osoby za pomocą jej karty płatniczej i PIN-u stanowi naruszenie prawa. Takie działanie może być traktowane jako kradzież lub oszustwo, ponieważ środki na rachunku po śmierci wchodzą w skład masy spadkowej.

Podsumowanie

Zabezpieczenie dostępu do środków finansowych na wypadek śmierci lub utraty zdolności do zarządzania finansami jest niezwykle ważne, zwłaszcza dla przedsiębiorców. Pełnomocnictwo, wspólny rachunek, dyspozycja na wypadek śmierci oraz zarząd sukcesyjny to narzędzia, które mogą znacznie ułatwić dostęp do środków i zapewnić płynność finansową w trudnych chwilach. Warto wcześnie podjąć odpowiednie kroki, by uniknąć problemów w przyszłości. 

Zapraszamy do zapoznania się z kolejnymi artykułami i materiałami stworzonymi w ramach Kampanii Edukacyjnej „Bezpieczna Przyszłość- testament, dziedziczenie, sukcesja”.

Podoba Ci się ten artykuł? Podziel się nim!